Sekiz Basamaklı Psikolojik İlk Yardım Modeli (Brymer ve ark. 2006)
1. İlişki ve Bağ Kurma:
Güvene ve saygıya dayalı eşitlikçi bir ilişkinin kurulması amacıyla psikolojik ilk yardım sağlayıcısının öncelikle kendisini tanıtması ve adını, hangi kurum aracılığı ile orada bulunduğunu ve hangi amaçla kendisi ile konuşmakta olduğunu belirtmesini içerir. Psikolojik ilk yardım müdahale basamağından önce kişilere ihtiyaçlarını sormak ve temel bazı gereksinimleri temin etmek önemlidir.
2. Güvenlik ve Rahatlamanın Sağlanması:
Her türden afet ve kriz müdahalesinde birincil öncelik bireylerin güvenliğinin sağlanmasıdır. Kişi güvenli bir alana alınmalıdır. Kişinin kendini rahat hissettiğinden ve acil müdahale gerektiren herhangi bir fiziksel yaralanmanın olmadığından emin olunmalıdır.
3. Dengeleme (Stabilizasyon):
Özellikle afetten hemen sonraki ilk 24 saatte görülebilen şok tepkileri, aşırı korku, panik veya donakalma tepkileri gibi çeşitli belirtiler müdahale edilmesini gerektirebilir. İletişim hatları açık tutulmaya çalışılmalıdır. Bunun için çeşitli stabilizasyon stratejileri kullanılır.
4. Bilgi Edinme:
Olay sonrası kişlerin fiziksel ya da psikolojik gereksinimlerini anlamak, onlar için uygun müdahaleyi planlamak için gereklidir. Konuşmak istemeyen kişi zorlanmamalı ve kişiye zaman tanınmalıdır.
5. Temel İhtiyaçlar Konusunda Yardımcı Olma:
Bilgi edinme aşamasında tespit edilenler ışığında bireylerin ihtiyaçları giderilmeye çalışılır. Başta temel gereksinimler ve aciliyeti olan ihtiyaçlar ile ilgili harekete geçmek, aciliyeti ve önemi daha düşük olan ihtiyaçlar için ise bu ihtiyaçların ne zaman ve nasıl karşılanabileceğine dair bir planlama yapmak uygun olacaktır.
6. Sosyal Destek:
Kişileri yalnızca mevcut sosyal kaynakları ile buluşturmak ya da paylaşımı artırmanın yanı sıra yeni sosyal kaynaklar oluşturmak adına çocuk, ergen ya da yetişkinler için hobi grupları, paylaşım toplantıları, aktivite grupları oluşturmak ve sürdürülebilir sosyal destek mekanizmaları inşa etmek faydalı olacaktır.
7. Bilgilendirme:
Özellikle etki gücü yüksek olaylardan sonra bireyler şok ve bilinç bulanıklığı deneyimlerken kimi zaman ne olup bittiğine dair karmaşa yaşayabilirler ve bu gibi konularda bilgilendirilmeleri dahi kaygılarının şiddetlenmesini önlemek bakımından kritik öneme sahip olabilir.
8. İş Birliği Kurulabilecek Diğer Hizmetlerle İlişkilendirme:
Psikolojik ilk yardım sürecinin tamamlanması, sonlandırılması ya da ekiplerin görev değişimi gibi durumlar söz konusu olduğunda çalışmanın hangi kurum veya kişiler tarafından sürdürüleceği gibi konularda bilgi vermek süreç için önemli bir kolaylaştırıcı eylem olacaktır. Bu gibi ilişkilendirme faaliyetleri, bireylerin uyumu ve hizmetin aksamaması için önemlidir
Sonuçta psikolojik ilk yardım; bir krizin etkilerini en aza indirmeye katkıda bulunur. Temel amaç mağdurun ihtiyaç duyduğu profesyonel desteği almasını sağlamaktır. Çalışmanız “o an” ile sınırlıdır. Önemli nokta sağlıklı iletişim kurmaktır.
Kaynak:
Demircioğlu M, Şeker Z, Aker A (2019) Psychological First Aid: Objectives, Practicing, Vulnerable Groups and Ethical Rules to Follow